Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

 

 

Chemotherapie en doelgerichte therapie voor de behandeling van patiënten met longkanker

 

Chemotherapie, wat is dat?

In de behandeling van longkanker wordt heel vaak chemotherapie gegeven. Deze behandelingen vinden plaats binnen het Ommelander Ziekenhuis Groningen (OZG) op beide ziekenhuislocaties (Winschoten en Delfzijl) en worden al jaren iedere dag gegeven. De vakgroep longgeneeskunde heeft hier dan ook jaren ervaring mee. Chemotherapie is een behandeling waarbij zeer speciale medicijnen (cytostatica) het doel hebben om de celdeling bij kankercellen af te remmen (cytos = cel, stasis = stilstand). Deze medicijnen vinden soms hun oorsprong vanuit de natuur (Taxus, maagdenpalm) of werden per toeval ontdekt (gebruik van mosterdgas (het huidige cyclofosfamide) in de Eerste Wereldoorlog gaf remming van het beenmerg waardoor de aanmaak van allerlei bloedcellen verminderd wordt met alle gevolgen van dien. Ook werd en wordt er in laboratoria nog steeds veel onderzoek gedaan naar het vinden van nieuwe middelen. Naast de informatie die in onze website te vinden is staan hieronder een aantal websites die een goed overzicht geven over wat chemotherapie in zijn algemeenheid en specifiek bij longkanker is en doet:

 

 

 

Hoe vindt de behandeling met chemotherapie plaats?

Chemotherapeutica worden, doorgaans via een infuus, soms via tabletten, in de OZG door een groep gespecialiseerde kanker (oncologie) verpleegkundigen gegeven. Deze medicijnen worden door de longartsen van de OZG voorgeschreven volgens vastgestelde richtlijnen. Meestal vindt de behandeling via een dag opname plaats, soms moet de patiënt 1 nacht blijven in het ziekenhuis. Chemotherapie kent een aantal bijwerkingen waarvan misselijkheid een belangrijke is. Hiervoor worden net voor en na de behandeling met chemotherapie speciale medicijnen gegeven (de anti-emetica) die de misselijkheid doorgaans sterk verminderen. Deze medicijnen worden ook thuis in tabletvorm gebruikt. Andere vaak voorkomende bijwerkingen zijn vermoeidheid, obstipatie, diarree en koorts. Diarree en koorts kunnen makkelijk leiden tot uitdroging. Bovendien betekent koorts dat er in het lichaam ontstekingsreacties gaande zijn die soms gevaarlijk voor de gezondheid kunnen worden. Het is dan ook van groot belang om bij aparte of langer durende klachten op tijd bij de huisarts, (long)oncologieverpleegkundigen of longartsen contact op te nemen. Daarom wordt, voordat gestart wordt met chemotherapie, op een aantal rustige momenten alle bijzonderheden van chemotherapie aan de patiënt en zijn/haar familie in het ziekenhuis uitgelegd. Een relatief klein ziekenhuis zoals de OZG leent zich hier uitstekend voor omdat de contacten makkelijk te bereiken zijn en de patiënt goed bekend is bij een relatief kleine groep behandelaars.

 

Waarom en hoe wordt chemotherapie eigenlijk gegeven?

Het doel van chemotherapie binnen de behandeling van longkanker is vaak palliatief (de longkanker is niet te genezen, maar kan voor onbepaalde tijd stabiel gehouden worden), soms curatief (als onderdeel van een genezende behandeling). Vaak is het zo dat de longkanker zich via andere delen van de long, bloed- en lymfeklieren verspreid heeft in het lichaam. Wanneer longkanker wordt geconstateerd buiten het gebied van de long, dan spreekt men van een uitgezaaide ziekte (stadium-4). Met behulp van palliatieve chemotherapie, dat meestal rond 12 weken duurt, kan de ziekte tijdelijk onder controle gebracht worden. Hoe lang dit kan hangt onder andere af van de vitaliteit van de patiënt en andere aanwezige ziekten. Curatieve chemotherapie wordt soms gegeven voordat de patiënt geopereerd gaat worden, vaker wordt het gegeven als de patiënt is geopereerd. Een behandeling met chemotherapie na de longoperatie verkleint de kans dat de ziekte terugkomt. Nog vaker wordt chemotherapie gegeven in combinatie met radiotherapie (bestraling). Meestal is de longkanker dan niet operatief te verwijderen. De tumor ligt bijvoorbeeld te centraal in de borstkas en is daardoor vergroeid met de grote bloedvaten wat technisch moeilijk te opereren is. Daarnaast weten we uit ervaring dat operatie van een ongunstige ligging van een longtumor de prognose meestal niet verbetert. Dan is chemotherapie (kleiner maken van de tumor) en daarna radiotherapie een betere behandeling. Het geven van chemotherapie gecombineerd met radiotherapie is wel een intensieve behandeling dat veel begeleiding vergt en niet gemakkelijk is voor de patiënt. De radiotherapeutische behandeling, die in het UMCG in Groningen plaatsvindt, gaat vaak gepaard met verminderde eetlust en is vermoeiend. Gelukkig kan de chemotherapie in de OZG plaatsvinden wat het reizen van patiënt en familie enigszins vermindert. Enkele bekende en ingewikkelde namen voor chemotherapeutica die door de longartsen worden voorgeschreven zijn Cisplatin, Carboplatin, Docetaxel, Gemcitabine, Alimta, Cyclofosfamide, Etoposide en Doxorubicine.

 

Doelgerichte therapie, een andere veelbelovende behandeling

Plaatje over targeted therapy.Nieuwe ontwikkelingen binnen de behandeling van longkanker vormt de zogenaamde targeted therapy (doelgerichte therapie). Dit zijn medicijnen die op zeer selectieve wijze bepaalde moleculen op kankercellen kunnen blokkeren zodat de abnormale celdeling afgeremd kan worden. De werking vindt plaats op bepaalde gebieden van de kankercel (receptoren) die gevoelig zijn voor instructies. Bekende medicijnen zijn de Tyrosine Kinase Remmers (TKI) die de zogenaamde EGFR-receptor kunnen afremmen zoals de medicijnen Iressa (gefitinib) en Tarceva (erlotinib) dat zijn. Crizotinib (Xalkori) en afatinib (Gilotrif) zijn de allernieuwste medicamenten op dit gebied. De verwachting is dat in de komende jaren veel meer van deze medicijnen ontwikkeld zullen gaan worden. De behandeling met deze medicijnen is meestal, en tot nu toe, bedoeld voor palliatieve doeleinden en wordt over het algemeen goed verdragen (m.n diarree, nagelontstekingen en vorming van puistjes op de huid). 


Tumorcel in de bloedbaan omringd door TKI's

Targeted therapy, een veelbelovende behandeling van longkanker.