Gebruikerswaardering: 0 / 5

Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief
 

 

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)

 

Wat is COPD eigenlijk?

Vroeger bestond de benaming CARA (chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen), een verzamelnaam voor patiënten met astma, bronchitis en longemfyseem. Tegenwoordig wordt de term CARA niet meer gebruikt. COPD is een apart ziektebeeld geworden, maar kan ook samen met astma voorkomen. In COPD zijn de aanvankelijke normale luchtwegen sterk versmald geworden door een ingewikkeld ontstekingsproces. Daarnaast kan de luchthoudendheid van de longen abnormaal vergroot doordat longblaasjes stuk zijn gegaan en grote ruimtes met lucht gevuld zijn gaan worden (longemfyseem) . Deze ruimtes doen niet meer mee met de normale ademhaling. Doordata de elasticiteit van het longweefsel verdwijnt, vallen de luchtwegen dicht. Met name de uitademing van lucht wordt hierdoor bemoeilijkt.

 

Oorzaken van COPD

Voor de oorzaak van COPD zijn een aantal risicofactoren te noemen. Ze zijn te verdelen in omgevingsfactoren en erfelijke factoren. Voor de omgevingsfactoren is het roken van sigaretten de belangrijkste factor. Andere factoren zijn passief roken van sigaretten, luchtvervuiling, beroepsgebonden factoren, frequente luchtweginfecties en lagere sociaal-economische status. Voor de erfelijke factoren geldt dat patiënten vaak een verhoogde gevoeligheid voor de luchtwegen hebben (verhoogde bronchiale hyperreactiviteit), man zijn en komt het vooral voor bij 'blanke' patiënten. Een heel zeldzame oorzaak is een tekort aan het enzym α1-antitrypsine.

 

Welke klachten komen vaak voor bij COPD?

Benauwdheid of kortademigheid bij inspanning en constante piepende ademhaling zijn de meest voorkomende klachten. Hoesten en opgeven van helder of vies sputum komen ook frequent voor, maar ook perioden met koorts, malaise, slecht slapen, dikke enkels, verwardheid, vermoeidheid, somberte en vermagering zijn vaak bekende klachten.

 

Hoe wordt COPD gediagnosticeerd en geclassificeerd?

De ernst van COPD wordt bepaald door de mate van beperking van de longfunctie (de FEV1), de hoeveelheid liters aan lucht dat in een seconde uitgeademd kan worden). De zogenaamde GOLD (Engelse afkorting voor: Global Initiative for Obstructive Lung Disease) criteria worden hiervoor gebruikt. GOLD-1 betekent dat 80 tot 100% van de lucht uitgeademd kan worden. Bij GOLD-2 is dat 50 tot 80%, bij GOLD-3 30 tot 50% en bij GOLD-4 minder dan 30%.

Tegenwoordig worden ook de zogenaamde "CCQ (Clinical COPD Questionnaire)" criteria gebruikt om de ernst van de klachten en dus de gezondheidstoestand van patiënten met COPD te meten. Al deze meetgegevens hebben invloed op de behandeling van patiënten met COPD. Om de diagnose COPD nog preciezer te kunnen stellen of uitsluiten zijn meerdere onderzoeken nodig. Dit wordt doorgaans door longartsen verricht. Dit gebeurt, naast het verhaal van de patiënt (de anamnese), in combinatie met lichamelijk onderzoek, röntgenonderzoek , longfunctie onderzoek, allergietesten, laboratoriumonderzoek en metingen van het gewicht en de spiermassa.

 

Hoe kan COPD het beste behandeld worden?

De behandeling van COPD is makkelijk en moeilijk tegelijk. Stoppen met roken is de hoeksteen van de behandeling, dit is voor sommigen makkelijk, maar voor de meesten erg moeilijk. Daarnaast is medicamenteuze behandeling van belang wel of niet gecombineerd met longreactivatie of longrevalidatie. De medicamenteuze behandeling van COPD bestaat uit het geven van luchtwegverwijders, ontstekingsremmers en slijmoplossers. Bij longreactivatie of longrevalidatie wordt de algehele conditie van de patiënt op een hoger niveau getild zodat het gevoel van benauwdheid zal gaan afnemen. Soms is het noodzakelijk patiënten in het ziekenhuis te moeten opnemen. Op deze manier kan nog betere verzorging gegeven worden gecombineerd met medicijnen die intensiever en via de bloedbaan gegeven kunnen worden.Tijdens de ziekenhuisopname, maar ook voor thuis kan zuurstoftherapie zinvol zijn. Dit is alleen mogelijk als het zuurstofgehalte in het bloed in rust te laag is. Bij zuurstofgebruik thuis is het verboden om te roken. Via het aanklikken van de link hiernaast Zuurstof therapie thuis kan een informatiefolder over zuurstoftherapie voor thuis gedownload worden.

 

Waarom is COPD niet alleen een longziekte, maar eigenlijk een (chronische) ziekte van het gehele lichaam (systeemziekte)?

Ook komt het zogenaamde metabool syndroom vaak voor bij patiënten met COPD. In dit geval is er sprake van vetzucht (obesitas), hoge vetconcentraties in het bloed, hoge bloeddruk en suikerziekte. Ook is in het bloed te meten dat er ontstekingsactiviteit in het lichaam aanwezig is (verhoogd CRP).

 

Centrale behandelingsdoelen van chronische ziekten zoals COPD

Om COPD (als systeemziekte) en andere chronische ziekten (zoals hart- en vaatziekten en suikerziekte) goed en effectief te kunnen behandelen, zijn een viertal voor de hand liggende zaken van (levens)belang, waarvan de patiënt zelf (75%!) de meeste invloed op kan uitoefenen:

 

  • Stoppen met roken
  • Vermageren
  • Bewegen
  • Behandelen van de organen die al beschadigd zijn

 

Alleen met deze behandelingsopties, waarvan het gebruik van puffjes maar een klein onderdeel is, is een kwalitatief en duurzamer leven te bereiken!

 

Filmpjes over COPD 

Voor deze korte filmpjes over COPD, klik op een van de onderstaande plaatjes. De filmpjes komen van "www.gezondheidsnet.nl en "www.longfonds.nl", zeer informatieve Nederlandse websites over gezondheid.

 

 

Filmpjes over de gevolgen van roken (links) en COPD (rechts).