Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 


De klaplong (pneumothorax)

 

Inleiding

Patiënten met een "klaplong" worden regelmatig door longartsen gezien. De diagnose klaplong is meestal eenvoudig te stellen en goed te behandelen. Voor de behandeling van een klaplong is meestal een ziekenhuisopname noodzakelijk.

 

Wat is een klaplong?

De longen, die in de borstkas liggen, worden aan de buitenkant bedekt door het longvlies. De binnenkant van de borstkas wordt bedekt door het borstvlies. Onder normale omstandigheden maken deze twee vliezen overal contact met elkaar en glijden ze soepel langs elkaar heen tijdens de ademhaling. Tussen deze vliezen bevindt zich een ruimte, de pleuraholte, die geen lucht (vacuüm), maar wel een dun laagje vocht bevat. De druk in de pleuraholte is daardoor negatief waardoor de long helemaal kan ontplooien en als het ware tegen de borstwand aangezogen wordt. Er is sprake van een klaplong wanneer er tussen het longvlies en het borstvlies lucht komt. In het borstvlies en/of het longvlies is dus een gaatje ontstaan waardoor buitenlucht in de pleuraholte komt. Het vacuüm wordt opgeheven en de long valt plotseling (bij een groot gat) of geleidelijk (bij een klein gaatje) in elkaar.

 

Hoe ontstaat een klaplong?

Een klaplong ontstaat dus door een ophoping van lucht in de pleuraholte. Dit betekent dat lucht òf door een opening in het longvlies òf door een opening van buitenaf door het borstvlies de pleuraholte binnenstroomt. Er wordt een onderverdeling gemaakt in een spontane en een niet-spontane klaplong. De spontane klaplong wordt verder onderverdeeld in een primaire spontane klaplong (geen aanwijsbare oorzaak) en een secundaire spontane klaplong (het gevolg van een bestaande longaandoening, bijvoorbeeld longemfyseem). In beide gevallen is alleen het longvlies kapot. In tegenstelling tot de spontane klaplong heeft de niet-spontane klaplong een uitwendige oorzaak en zal minstens het borstvlies, maar ook vaak het longvlies kapot zijn. Men onderscheidt hierbij de traumatische klaplong (bijvoorbeeld messteek, gebroken ribben bij ongeval) en de iatrogene klaplong (veroorzaakt door een medische ingreep).

 

Risicofactoren voor een spontane klaplong

Het risico op een spontane klaplong is bij rokers groter dan bij niet-rokers. Ook een lange magere lichaamsbouw verhoogt het risico op een spontane klaplong. Mannen zijn vaker aangedaan dan vrouwen. Het reeds hebben gehad van een spontane klaplong vergroot de kans op een herhaling ervan. Ook mensen die forse drukverhogende momenten doormaken (bijvoorbeeld duiken) lopen meer risico op het krijgen van een spontane klaplong.

 

De klachten tengevolge van een klaplong

De meest voorkomende klacht is een plotselinge, stekende pijn op de borst. Vaak zullen de patiënten zeggen dat ze niet goed kunnen doorzuchten en zich kortademig voelen. Meestal heeft de patiënt ook wel een droge hoest, bloed ophoesten komt daarentegen niet vaak voor. Soms wordt er wel eens een borrelend gevoel in de borstkas gemerkt. Meestal verbeteren de klachten na enige tijd omdat het lichaam zich instelt op het ademen op de gezonde long. Het komt dan ook wel eens voor dat een patiënt met een klaplong rondloopt zonder dit te beseffen.

 

Hoe wordt de diagnose klaplong gesteld?

Na het lichamelijk onderzoek, waarbij de arts de borstkas beklopt (bij een klaplong geeft dit een hol, leeg geluid) en beluisterd met de stethoscoop (bij een klaplong geeft dit een verzwakt of afwezig ademgeruis), zal er een röntgenfoto van de borstkas worden gemaakt om de diagnose te bevestigen. Afhankelijk van de grootte van de pneumothorax spreekt men van een randpneumothorax, een subtotale of een totale pneumothorax. Een enkele keer is het lastig om op een röntgenfoto een klaplong aan te tonen, een CT-scan kan dan uitkomst bieden. Een CT-scan kan ook zinvol zijn om de anatomie en dus de zwakke plekken in de long aan het licht te brengen.

 

De behandeling van de klaplong

Een randpneumothorax (kleine pneumothorax) wordt meestal conservatief behandeld, dat wil zeggen met rust en zuurstoftoediening gedurende een, meestal korte, observatieperiode in het ziekenhuis. Op een controle röntgenfoto wordt beoordeeld of de klaplong niet toeneemt tot een grotere klaplong. Bij een grotere klaplong zal er een thoraxdrain ( speciaal slangetje) ingebracht moeten worden om de klaplong te laten herstellen. Onder lokale verdoving wordt tussen de ribben door "een thoraxdrain" ingebracht in de pleuraholte. De thoraxdrain wordt aangesloten op een opvangpot die gevuld is met een kleine hoeveelheid steriel water. De opgehoopte lucht in de pleuraholte kan op deze manier ontsnappen via dit zogenaamde waterslotsysteem. Hierdoor ontplooit de long zich weer. De thoraxdrain kan weer verwijderd worden als er geen luchtlekkage meer is via het waterslotsysteem en de long goed ontplooit blijft. Een enkele keer blijft de luchtlekkage langer bestaan, geduldig afwachten is dan noodzakelijk. Bij een zich herhalende klaplong kan men overgaan tot 'het plakken' van de long (pleurodese). Het doel hiervan is het bewerkstelligen van een steriele ontstekingsreactie waardoor het longvlies met de borstwand verkleefd en de long niet meer kan inklappen. Het plakken kan op verschillende manieren gedaan worden: via de thoraxdrain een plakkende stof (meestal talk) inspuiten, verstuiving van een plakkende stof via een kijkoperatie "(thoracoscopie)", en minder vaak, opruwen van de longvliezen of zelfs het borstvlies verwijderen (ingreep verricht door de longchirurg).

 

Het leven ná de klaplong

Alhoewel de klaplong tijdens het ontstaan en de behandeling ervan tot ongemakken kan leiden, is praktisch altijd volledig herstel mogelijk. Wel is de kans op herhaling aanwezig, dit geldt zeker voor mensen met een bestaande longaandoening, mensen die blijven roken en mensen met een lange magere lichaamsbouw. Na het ontslag uit het ziekenhuis volgt na enkele weken nog een controlebezoek bij de longarts. In de eerste 2 weken na het ontslag mag niet zwaar getild, gevlogen of gedoken worden. Dit om te voorkomen dat door drukveranderingen weer een klaplong gaat ontstaan. Belangrijk is natuurlijk ook om het roken volledig te gaan staken.

 

Filmpje over de klaplong

Voor een kort filmpje over de klaplong, klik op dit onderstaande plaatje. Het filmpje komt van "www.gezondheidsnets.nl", een zeer informatieve Nederlandse website over gezondheid.

 

Filmpje over de klaplong.